أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

94

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

ايشان زنان و فرزندان خود را ميرنجانيدند و عقوبت ميكردند و ميگفتند : ما را از هجرت كردن شما منع كرديد تا آن علم و شرف از ما فوت شد ، خداى تعالى گفت : با اين همه كه ايشان كردند با شما اگر شما عفو كنيد و از گناه ايشان در گذريد و آن را باز پوشيد و بيامرزيد و مطالبه و مؤاخذه نكنيد ايشان را ؛ خداى تعالى آمرزنده و مهربان است ، گناه شما را بيامرزد و بر شما رحمت كند آنگه گفت : بحقيقت كه مالها و خواسته‌هاى شما و فرزندان شما بلائى و محنتىاند شما را و سبب افتادن شمااند در گناهان بزرگ « 1 » شما را از طاعات منع ميكنند و بر كسب حرام ميدارند و منع حقّ ميفرمايند يعنى بسبب ايشان اين جمله از شما واقع مىشود . در آيت اوّل گفت : [ إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ ] « من » تبعيض آورد براى آنكه همهء زنان و فرزندان دشمن نيستند بعضى از ايشان دشمن باشند و در آيت دوّم « من » نياورد و گفت : إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ ، براى آنكه مال و فرزندان همه كس را فتنه باشند و دل مشغولى آرند از اينجاست كه عبد اللّه مسعود گفت : مگوئيد كه : اللّهمّ إنّى أعوذ بك من الفتنة ، براى آنكه هيچ كس نباشد از شما كه او گرفتار نباشد بزن و فرزند و مال ؛ و ليكن چنين گوئيد : اللّهمّ إنّى أعوذ بك من مضّلات الفتن . بريدهء اسلمى گفت : روزى رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر منبر خطبه ميكرد حسن و حسين عليهما السّلام در آمدند پيراهنهاى سرخ پوشيده و حسين عليه السّلام را پاى در دامن

--> ( 1 ) - نصّ عبارت ابو الفتوح ( ره ) نسبت به اين آيه اين است ( ج 5 چاپ اوّل ؛ ص 338 ) : « [ إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ ] مالها و فرزندان شما فتنه‌اند و امتحان و آزمايش شمااند حمل كنند شما را بر نابايست ، و شما را معصيت فرمايند ، و از عبادت باز دارند ، و بر كسب حرام حمل كنند ، و منع حقّ فرمايند . بعضى علماء گفتند : [ من ] تبعيض در عدوات آورد و در فتنه نياورد براى آنكه مال و فرزندان همه كس را دشمن نباشند و ليكن همه كس را فتنه باشند و دل مشغول دارند از اينجاست كه عبد اللّه مسعود گفت : اللّهمّ إنّى أعوذ بك من الفتنة ، براى آنكه هيچ كس نباشد از شما كه گرفتار نباشد بزن و فرزند و مال ؛ چنين گوئيد : اللّهمّ إنّى أعوذ بك من مضلّات الفتن » .